[ « وقايع السنين و الاعوام » ( متوفى 1105 ق ) ] خاتون آبادى م 1105 در وقايع السنين گويد : فراغ علّامه فهامة زاهد ورع ديّن از تصنيف حاشيهء الهيات تجريد روز سه‌شنبه ، 13 ربيع الأوّل سال 986 ه ق چنان كه در تاريخ آخر حاشيه‌اش ثبت است و حاشيه را براى پسرش تقىالدين محمّد نوشته . و نيز در همان كتاب آمده است : نسخهء آيات احكام آخوند مولانا احمد اردبيلى به نظر رسيد كه در نجف اشرف نوشته بود به تاريخ اتمام كتاب بر دست كاتبش در نهصد و نود و پنج ، و در اواسط آيات احكام مذكور به نظر رسيد كه شرح ارشاد را آخوند مقدّس پيش از آيات احكام نوشته بوده ، و در آيات احكام تصريح نموده در چند موضع كه علم يقينى بايد تحصيل نمود در أصول و تقليد جايز نيست ، و از آخوند جواز تقليد در اصول مشهور است و در رسالهء اصول دين و در شرح ارشاد در مبحث نماز جمعه و غيره تصريح نموده به جواز تقليد در اصول و به اينكه اصابه حق كيف ما كان بس است . و از آنچه عرض كردم معلوم شد كه اوّل اين اعتقاد داشته و برگشته و چون تاريخ فوت آخوند هنوز به دست فقير نيامده اندك نامشخص است كه بعد از آيات احكام ديگر تصنيف نموده يا نه ؟ « 1 » * * * * قال العلامة المجلسى رحمه اللّه المتوفى 1110 : « و المحقق الأردبيلى فى الورع و التقوى و الزهد و الفضل بلغ الغاية القصوى و لم أسمع بمثله فى المتقدمين و المتأخرين ، جمع اللّه بينه و بين الأئمة الطاهرين و كتبه فى غاية التدقيق و التحقيق . » « 2 » و قال فى موضع آخر : و لنلحق بتلك الحكاية ، بعض الحكايات الّتى سمعتها عمّن قرب من زماننا .

--> ( 1 ) . وقايع السنين و الاعوام ص 492 و 494 . ( 2 ) . البحار ، ص 42 .